Warmtepomp

Koelen met warmtepomp? Ja dat kan!

Geschatte leestijd: 5 minuten
verwarmen èn koelen met warmtepomp

Verwarmen èn koelen met warmtepomp? Met de meeste warmtepompen, uitgezonderd van de ventilatiewarmtepompen, kun je ook koelen. Hiermee je verhoog je in de zomer het comfort in huis. Er zijn twee verschillende manieren van koelen, actief en passief. Hoe een warmtepomp koelt heeft te maken met het gekozen systeem en wat voor type bron je gebruikt. We maken daarin een onderscheid tussen ‘passief’ en ‘actief’ koelen. Hieronder een tabel met de verschillende mogelijkheden per warmtepomp.

Ventilatie Lucht-lucht Lucht-water Bodem-water Grond(water) – water
Investering €2.500-€4.000 €1.000-€3.000 €2.700-€7.000 €10.000 – €15.000 €15.000 of meer
Koelen Nee* Actief Actief Passief Passief
Subsidie €1.100-€1,600 Geen €2.500-€5.100 €2.800-€3.800 €2.800-

€3.800

*Wil je koelen met een ventilatiewarmtepomp? Helaas is de optie om je huis te koelen niet mogelijk wanneer je gebruik maakt van een ventilatiewarmtepomp.

Wil je meer weten over de verschillende soorten warmtepompen? We hebben de belangrijkste soorten op een rijtje gezet in dit artikel.

Passief koelen met een warmtepomp

Passief koelen betekent dat je enkel door het gebruik van de circulatiepomp, die zit in de warmtepomp, gebruik maakt van de kou die in de bodem of waterbron zit. De compressor, dit apparaat zit ook in de warmtepomp, die tijdens de wintermaanden gebruikt wordt om de warmte uit het water te halen heb je hiervoor niet nodig. Daardoor heb je weinig elektriciteitsverbruik tijdens het koelen. In veel gevallen is het zelfs aan te raden om passief te koelen zodat de bron op ‘temperatuur’ blijft. Het energieverbruik om te kunnen koelen met een passief systeem is vrij laag omdat je alleen water rondpompt zonder dat dit naar een lagere temperatuur afgekoeld hoeft te worden. Met een grond(water) en bodem warmtepompsysteem kun je passief koelen.

Actief koelen met warmtepomp

Actief koelen gebeurt door warme lucht om te zetten in koude lucht of koud water. Voor dit proces is de compressor in je warmtepomp nodig en dat betekent een hoge vraag naar elektriciteit van je warmtepomp. Een compressor is namelijk een grote energieverbruiker. In principe is dit het ‘normale’ airconditioning proces. Met een lucht-water en lucht-lucht warmtepompsysteem kun je alleen actief koelen.

Aanpassing nodig in huis of aan de warmtepomp?

Verwarmen èn koelen met warmtepomp is soms mogelijk met een aanpassing of toevoeging aan je woning of de warmtepomp in je woning. Zo kun je een huis niet altijd koelen door middel van radiatoren en heb je daarvoor aangepaste radiatoren of vloerverwarming voor nodig.

Met een lucht-water of lucht-lucht warmtepomp heb je vaak een extra module nodig die het mogelijk maakt dat de warmte- of koude-stroom in de warmtepomp omgedraaid wordt. Met een bodemwater of een (grond)water-water warmtepompsysteem is dit niet iets waar je op hoeft te letten bij de installatie. Beide systemen hebben standaard de koeloptie geïnstalleerd.

Als je een hoog comfortniveau nastreeft dan wil je misschien aparte koelleidingen door je plafond of wand heen laten lopen. Koude lucht stijgt, in tegenstelling tot warme lucht, niet op maar daalt juist van boven naar beneden. Daarnaast kan een vloer behoorlijk koud aanvoelen als je in de zomer op blote voeten door je huis loopt.

Wat kost koelen met warmtepomp?

Er is een verschil tussen actief en passief koelen met een warmtepomp. Passief koelen betekent dat de compressor die nodig is om het water naar een hogere temperatuur te brengen niet aan hoeft te staan. Dit scheelt aanzienlijk in het elektriciteitsverbruik. Doordat het water uit de bron in temperatuur hetzelfde blijft wordt de afgiftetemperatuur van het warmtepompsysteem gelijk aan de bodemtemperatuur.

Actief koelen kan alleen door het proces van de warmtepomp om te draaien. Aangezien de buitenlucht als bron fungeert moet de lucht die aangezogen wordt naar een lagere temperatuur gebracht worden. Hiervoor moet de compressor aan het werk en betekent dit een aanzienlijk stroomverbruik.

Energie koelen met een warmtepomp

Om de kosten voor passief en actief koelen van een huis uit te rekenen is er een voorbeeldwoning als uitgangspunt genomen. Een twee-onder-een-kap woning van 130m2 uit 2001, goed geïsoleerd en bestaand uit twee woonlagen. Als je kijkt naar de koellast dan heb je een maximaal vermogen van 3.900 Watt nodig. Koelen van de woning doen we in Nederland gemiddeld 400 uur per jaar.

Kosten passief koelen met warmtepomp

Met een horizontale bodembron, 1 tot 2 meter onder de grond, schommelt de temperatuur tussen de 40 en 170 Celsius. Met een verticale bodembron is de temperatuur gedurende het jaar redelijk stabiel en ligt deze, afhankelijk van de locatie, tussen de 100 en 120 Celsius.

Met een (grond)water-water warmtepomp maak je vaak gebruik van een koude en warme bron. Deze moeten in evenwicht worden gehouden zodat ze effectief blijven werken. De koude bron heeft daarbij vaak een temperatuur van onder de 100 Celsius. In dit geval moet de waterpomp van richting veranderen zodat het water van de koude bron naar de warme bron verplaatst wordt via de woning. In de woning wordt het koude water opgewarmd en vervolgens in de warme bron opgeslagen. In de winter gebeurt het omgekeerde voor het verwarmen van het huis.

Als je kijkt naar de voorbeeldwoning dan mag je het maximaal vermogen van de koellast even laten voor wat het is. Over het algemeen heeft een volledige standalone warmtepompsysteem genoeg bronvermogen om dit te leveren. Aangezien de compressor niet nodig is en alleen de (circulatie)waterpomp nodig is, reken je daar het stroomverbruik voor. Vaak bestaat de warmtepomp uit twee circulatiepompen van 60 Watt per stuk. 400 uur x 120 Watt levert een totaal stroomverbruik op van 48 kWh per jaar. Dit komt neer op een bedrag van €9,12 wat je dan kwijt bent aan het koelen van je woning. Dat is voordelig!

Kosten actief koelen met warmtepomp

Als je nu kijkt naar het koelen van een woning met een lucht-water warmtepomp of lucht-lucht warmtepomp dan heb je ook de compressor in de warmtepomp nodig. De buitenlucht is namelijk warm en die moet eerst koud worden gemaakt. Hierdoor gaat het stroomverbruik flink omhoog.

Voor de voorbeeldwoning is een koellast berekend van 3.900 Watt. In totaal betekent dit dat je, 400 uur x 3.900 Watt, een totaal koelvermogen nodig hebt van 1.560 kWh. Ook voor het koelen heeft de warmtepomp een COP waarmee aangegeven wordt hoe efficiënt de warmtepomp koelt. Een COP van 3,5 voor het koelen van je woning is een veilig gemiddelde. Als je nu het benodigde koelvermogen deelt door de COP dan kom je uit op het daadwerkelijke stroomverbruik. 1.560/ 3,5 = 446 kWh aan stroomverbruik per jaar. Per jaar ben je dan €84,74 kwijt voor het koelen met een lucht-water warmtepomp.

Let op! Een lucht-lucht warmtepomp heeft voor elke aparte ruimte een aparte binnenunit nodig. Wil je dus je woonkamer én meerdere slaapkamers verwarmen/koelen dan heb je meerdere binnenunits nodig.

‘Verplicht’ koelen met warmtepomp

Met een warmtepomp die gebruikt maakt van een grondwaterbron of een bodembron is het zeer verstandig om gebruik te maken van het koelvermogen. Ook in het geval je niet thuis bent is het goed om te blijven koelen. In het geval van een grondwater bron is dit zelfs verplicht aangezien de koude en warme bron in evenwicht gehouden moeten worden om een vergunning te krijgen voor de aanleg van een bron.

Wanneer je koelt haal je de kou uit de bodem of waterbron en stop je tegelijkertijd warmte terug. Hiermee warmt de bron op naar een hogere temperatuur en zal de warmtepomp efficiënter werken wanneer je deze weer gaat gebruiken om je woning mee te verwarmen. Een warmere bron betekent immers een hogere COP.

Wil je een warmtepomp aanschaffen om je woning mee te verwarmen en koelen? Via het GreenHome platform vindt je betrouwbare installateurs uit jouw omgeving!

Alles wat je moet weten over warmtepompen

Gratis ebook
Voorkom veelgemaakte fouten
Offerte tips

Je ontvangt het persoonlijk samengestelde ebook gratis direct via email.

Lees ook: