Elektrische cv-ketel: wanneer is dit interessant?

Geschatte leestijd: 6 minuten
Elektrische cv-ketel

De meeste huizen in Nederland worden verwarmd met aardgas. Helaas is dit een fossiele brandstof waarbij broeikasgassen zoals CO2 vrijkomen wanneer deze verbrand wordt. Daarnaast is aardgas van nature eindig en wordt het steeds duurder. Om deze redenen heeft de Nederlandse overheid bepaald dat Nederland in 2050 van het aardgas af moet zijn. Dat betekent dat iedereen op een andere, milieuvriendelijke manier zijn huis moet gaan verwarmen. Zodra je van het aardgas af gaat zijn er verschillende technieken waarmee je op een duurzame wijze jouw woning kan verwarmen, warm tapwater kunt krijgen en eten kan koken. In veel gevallen zal er gebruik worden gemaakt van elektriciteit als energiebron. Veel woningeigenaren zien daarom in de elektrische cv-ketel de ideale oplossing om van het gas af te gaan. In dit artikel lees je meer over wanneer de elektrische ketel een praktisch alternatief is op de gasgestookte cv-ketel. Let op: de elektrische cv-ketel is slechts in een enkel geval een geschikte optie.

Alternatieven op aardgas
Op dit moment zijn verschillende gemeentes en regio’s bezig met het bedenken van een aardgasvrij plan. Een plan waarin de alternatieven worden onderzocht om woningen van het aardgas af te halen. Hieronder staat een compleet overzicht van de verschillende alternatieven op de gasgestookte cv-ketel:

  • Warmtenet; een warm water netwerk dat gebruik maakt van een centrale warmtebron in de buurt
  • Groen gas; Cv-ketel geschikt voor waterstof-, bio- of synthetisch gas
  • Elektrisch verwarmen; warmtepomp, elektrische cv-ketel of infrarood verwarming in combinatie met een doorstroomverwarmer (elektrische geiser) voor warm tapwater

Aan iedere alternatief kleven verschillende voor- en nadelen en het zal per situatie verschillen welke optie het meest geschikt is. Veel heeft te maken met de eigenschappen van de woning. Hieronder lees je per techniek wat de overwegingen zijn om hier juist wel of niet voor te kiezen. We staan vervolgens uitgebreid stil bij de elektrische cv-ketel.

Warmtenet

Warmtenetten zijn een belangrijke oplossing om de Nederlandse woningbouw aardgasvrij te maken. Een warmtenet bestaat uit een warmtebron en een ondergronds netwerk van buizen die de warmte afgeven aan individuele huizen binnen een woonwijk. De warmte wordt afgegeven via een afgiftesysteem waarmee het cv-water en het tapwater wordt verwarmd. Verschillende warmtebronnen kunnen hiervoor worden gebruikt:

  1. Restwarmte uit fabrieken, elektriciteitscentrales, datacenters en supermarkten
  2. Verbranding van biomassa afval
  3. Warmte uit natuurlijke bronnen: de aarde, water en de zon
  4. Warmte-koude opslag in de bodem

Een warmtenet kan een geschikte oplossing bieden voor woningen die niet gemakkelijk van het aardgas af kunnen. Bijvoorbeeld omdat ze niet goed geïsoleerd zijn en het veel geld zal kosten om dit te verbeteren. Of waarbij de bouwtechnische eigenschappen van de woning het lastig maken om over te stappen op een warmtepomp. Daarnaast ben je als woningeigenaar afhankelijk van de gemeente, een projectontwikkelaar of energieleverancier die het warmtenet mogelijk maakt en aanlegt. Ook moet het merendeel van de woningeigenaren in een woonwijk participeren om dit voor iedereen financieel aantrekkelijk te maken. En moet er in de nabije omgeving een beschikbare warmtebron zijn.

Lang niet voor iedereen zal een warmtenet een geschikte oplossing bieden. Lees meer over het warmtenet op de Greenhome blog hierover.

Cv-ketel op groen gas

Een cv-ketel die geschikt is voor groen gas zoals waterstof-, bio- of synthetisch gas kan voor elk huishouden een geschikte oplossing zijn als alternatief op aardgas. Je hoeft een woning niet te voorzien van extra isolatie en de huidige radiatoren kunnen blijven hangen. Toch is het de vraag voor wie deze oplossing beschikbaar zal worden gesteld. Biogas zal vanwege productiebeperkingen niet op grote schaal beschikbaar worden. Waterstof en synthetisch gas zijn erg duur om te maken en vragen veel energie tijdens het productieproces. Dat is nu juist wat de energiesector wil voorkomen. Daardoor zal het gebruik van een m3 gas flink duurder uitvallen dan een kWh elektriciteit. Deze oplossing zal daarom vooral ingezet worden voor het verwarmen van monumenten en oude gebouwen die niet geïsoleerd kunnen of mogen worden. Lees meer over waterstof op de GreenHome blog.

Warmtepomp (elektrisch)

Wanneer je van het aardgas af gaat is een warmtepomp een logische keuze. Een warmtepomp is veel energiezuiniger dan andere oplossingen omdat deze gebruik maakt van warmte uit de omgeving. Het is wel een kostbare oplossing en afhankelijk van de staat van een woning niet altijd mogelijk of wenselijk. Daarnaast moet er ook ruimte beschikbaar zijn voor de binnenunit en moeten de radiatoren worden vervangen door zogeheten ‘Lage Temperatuur-Radiatoren’ of vloerverwarming. Lees meer over of jouw woning geschikt is voor een warmtepomp.

Infrarood verwarming (elektrisch)

Infrarood verwarming verbruikt veel elektriciteit wanneer je deze techniek als hoofdverwarming gebruikt. Daarom is infrarood verwarming alleen aantrekkelijk wanneer een woning goed is geïsoleerd en er relatief weinig gebruik wordt gemaakt van de verwarming. Infrarood verwarming zorgt niet voor warm tapwater en daar heb je in dat geval een doorstroomverwarmer (elektrische geiser) voor nodig. Met name dit apparaat verbruikt veel elektriciteit omdat een doorstroomverwarmer water in een korte tijd naar een wenselijke temperatuur moet verwarmen. Dat kost veel energie. Dit in tegenstelling tot een verwarmingsinstallatie met een boiler waarbij water in een lager tempo kan worden opgewarmd.

Alleen wanneer er zeer weinig warm water wordt gebruikt of er voldoende zonne-energie wordt opgewekt om het extra verbruik tegen te gaan, is deze verwarmingscombinatie een financieel aantrekkelijke optie. Dit zal in de praktijk alleen zijn bij een woning met weinig bewoners en/of bewoners die weinig thuis zijn waardoor er weinig gebruik wordt gemaakt van de verwarming en het warme water.

Het grote voordeel van de infrarood techniek is wel dat er geen leidingen hoeven te worden aangesloten voor de verwarming van de woning én infrarood panelen net als de doorstroomverwarmer weinig ruimte innemen. Lees meer over infrarood verwarming op de Greenhome kennisbank.

Elektrische cv-ketel

Een elektrische cv-ketel is een verwarmingsketel die het huis verwarmd op elektriciteit in plaats van gas. Daarom wordt het gezien als een duurzame vervanger van de gasgestookte cv-ketel. Desondanks wordt deze in de praktijk bijna nooit gebruikt. Dit komt omdat de elektrische cv-ketel veel energie verbruikt om een woning te verwarmen en van warm water te voorzien. Een elektrische cv-ketel is vergelijkbaar met een grote waterkoker, zoals die in iedere keuken staat. Alleen wanneer een elektrische cv-ketel met een laag vermogen benodigd is, is een elektrische cv-ketel een geschikte oplossing. Bijvoorbeeld omdat het om een relatief kleine goed geïsoleerde woning gaat en er weinig gebruik wordt gemaakt van de verwarming of warm water omdat men weinig thuis is.

Zorgt een elektrische cv-ketel voor lager energieverbruik?

Vergeleken met een gasgestookte hoge-rendementsketel is een elektrische cv-ketel in het gebruik aanzienlijk minder efficiënt. De energiekosten voor het verwarmen van de woning en het tapwater voor een gemiddelde ééngezinswoning zijn dan ook veel hoger dan met een gasgestookte hr-ketel. Ter illustratie: een gemiddelde woning verbruikt jaarlijks ongeveer 1.470 m3 aardgas. 1 standaard kubieke meter gas bevat 35,17 MJ energie. 1 kWh heeft een energie inhoud van 3,6 MJ. 1 m3 komt dus overeen met 35,17 MJ/3,6MJ= 9,769 kWh.

1 m3 aardgas (€0,76 per m3) kost op dit moment hetzelfde als 3,5 kWh elektriciteit (€0,21 per kWh). Onder aan de streep is een elektrische cv-ketel in het gebruik voor het verwarmen van een woning en tapwater dus ongeveer 2,8 keer zo duur (9,8/3,5) als een HR-ketel op aardgas.

De rekensom op jaarbasis voor een elektrische cv-ketel in vergelijking met een ketel die werkt op gas is gemiddeld als volgt. Omgerekend staat 1.470 m3 gas gelijk aan 14.360 kWh.

  • Gas verbruik: 1.470 m3 aardgas x €0,76 = €1.117
  • Elektrisch verbruik: 14.361 kWh x €0,21= €3.016

Een kanttekening hierbij is wél dat aardgas de komende jaren naar verwachting duurder zal worden en elektriciteit goedkoper. En de elektriciteit die een cv-ketel verbruikt zou kunnen worden opgewekt met zonnepanelen maar vaak kunnen er niet genoeg zonnepanelen op individuele daken van woningen om dit rendabel te maken.

Het antwoord op de vraag of een elektrische cv-ketel leidt tot een lager energieverbruik is dus nee, tenzij het stroom verbruik gecompenseerd wordt met zonnepanelen. Of het stroomverbruik moet behoorlijk laag liggen.

Aanschaf elektrische cv-ketel

Naast de gebruikskosten zijn er ook de aanschafkosten. Deze zijn van een elektrische cv-ketel ongeveer hetzelfde als die van een gasgestookte hr-ketel. Er komen wel nog flinke kosten bovenop van tussen de €3.000- €4.000:

  1. Een geïsoleerd buffervat om tapwater te verwarmen: €1.500
  2. Aanpassing van de elektrische installatie (3 x 25 Ampère): €600
  3. Het installeren en inregelen van de cv-ketel: ca. €1.500

Het voordeel van een elektrische cv-ketel is wél dat er gebruik kan worden gemaakt van de bestaande leidingen en radiatoren en het dezelfde ruimte inneemt als een conventionele cv-ketel. Het is daarnaast éénvoudig en snel aan te sluiten. Er is bovendien geen rookgasafvoer nodig. Verder slijt een elektrische cv-ketel niet of nauwelijks en raakt deze niet vervuild door de verbranding van gas. Hierdoor liggen de onderhoudskosten aanzienlijk lager dan die van gasgestookte cv-ketels. Deze besparingen lijken interessant maar zullen in de praktijk bijna nooit opwegen tegen de kosten van aanschaf en verbruik.

Verder heeft een elektrische cv-ketel die een hele woning moet kunnen verwarmen, een driefase-aansluiting nodig met een zekering van 3 x 25 Ampère. Deze aansluiting moet worden aangevraagd bij de netbeheerder. Hier vraagt een netbeheerder éénmalige kosten voor evenals een hoger jaarlijks bedrag aan vastrechten.

Let op: er zijn meerdere leveranciers van elektrische verwarmingsinstallaties die elektrische cv-ketels niet eens aanbieden omdat het in veel gevallen geen goede oplossing biedt. Samengevat is de elektrische cv-ketel voor het merendeel van de woningbouw in Nederland ongeschikt als alternatief op gas. In zeer selectieve gevallen kan dit wel een geschikte optie zijn, namelijk wanneer:

  1. Een woning van het aardgas af gaat
  2. Een warmtenet of groen gas aansluiting niet beschikbaar is
  3. Een warmtepomp niet mogelijk of wenselijk is
  4. Er meer gebruik wordt gemaakt van warm water dan rendabel zou zijn met een doorstroomverwarmer, in combinatie met infraroodverwarming
  5. Er in een relatief kleinere woning weinig gebruik wordt gemaakt van de verwarming en warm tapwater
  6. Eventueel het stroomverbruik kan worden gecompenseerd met zonnepanelen

In dit artikel lees je meer over de (on)mogelijkheden van aardgasvrij wonen.

Wil jij ook energie besparen?

GreenHome is gestart vanuit de constatering dat Nederland langzaam verduurzaamt. Te langzaam, terwijl er volop kansen zijn om het beter te doen. Ontdek hoe GreenHome jou kan helpen om je woning te verduurzamen.

Meer informatie

 

Lees ook: