LED verlichting

Geschatte leestijd: 7 minuten

Onzuinige verlichting (voornamelijk halogeen en gloeilampen) zorgen voor een onnodig hoog stroomverbruik. Behoorlijk zonde als je weet hoe eenvoudig het is om op zuinige (led)verlichting over te stappen. Daarbij komt dat elektriciteit ook flink duurder is geworden. Alleen al tussen 1 januari 2018 en 1 januari 2019 is de prijs voor elektriciteit van €0,19 naar €0,23 gestegen. Dat betekent dat je nu 20% meer voor je stroomverbruik betaalt. Als je bedenkt dat een gemiddelde woning per jaar ruim 3.000 kWh verbruikt, dan scheelt dat ruim €100 per jaar. met energiezuinige verlichting (ledverlichting of spaarlampen) kun je flink op je energierekening besparen zonder grote investeringen te hoeven doen. In dit artikel lees je meer over wat energiezuinige verlichting is. In dit artikel is met name ledverlichting uitgelicht. Daarnaast zie je een voorbeeld van de besparing die je kan verwachten wanneer je gloei- en halogeenlampen vervangt voor ledverlichting.

Wat is energiezuinige verlichting?

Verlichting is verantwoordelijk voor een substantieel deel van het elektriciteitsverbruik in een woning. Gemiddeld gaat 10-20% van het elektriciteitsverbruik in huis naar verlichting. Met energiezuinige verlichting kun je daardoor flink besparen op je energierekening. In plaats van ouderwetse gloei- en halogeenlampen gebruik je dan energiezuinige spaarlampen, TL-verlichting en/of ledverlichting. Net als bij andere elektronica bestaat er ook voor verlichting een energielabel van E tot A++. Ledlampen hebben vrijwel altijd een A-label, dit zijn namelijk de energiezuinigste lampen. Halogeenlampen vallen meestal in klasse C of D, terwijl gloeilampen in E of F vallen.

Uitgelicht: wat is ledverlichting?

LED is een afkorting voor Light Emitting Diode. Een diode is een chip met elektroden. Wanneer de elektroden gevoed worden met elektriciteit reageren ze met een “kleurstof” waardoor er licht geproduceerd wordt. Door verschillende soorten stoffen te laten reageren met de elektroden kun je verschillende kleuren maken.

Historie led

Ledverlichting is uitgevonden in Rusland in de jaren 20 van de vorige eeuw. Dit is echter nooit verder opgepakt en pas in de jaren 60 werd LED (her)ontdekt. Sindsdien is het veel gebruikt in elektronica als indicatielampjes of als infraroodstraling (bijvoorbeeld in een afstandsbediening). Sinds begin deze eeuw is ook de ontwikkeling van ledverlichting op gang gekomen. Ledverlichting is in de afgelopen jaren dan ook in verschillende vormen in ons leven terug te vinden. Zo zijn tegenwoordig tv- en computerbeeldschermen, autoverlichting, verkeerslichten, zaklampen en ook alweer enige tijd sfeerverlichting gemaakt van leds.

Ledlampen

Ledlampen hebben net als halogeen- of gloeilampen een fitting waarmee ze in een armatuur bevestigd worden. Dit kan bijvoorbeeld een schroeffitting zijn, ook wel bekend als een e14 of e27 fittingen, die je kent van gloei- of spaarlampen. Daarnaast heb je als alternatief voor halogeenlampen ook ledlampen met een pin- of bajonetfitting zoals de GU10 of MR16 fittingen. Met ledlampen vervang je dus eenvoudig 1-op-1 gloei-, spaar- of halogeenlampen.

Ledbuizen/ ledpanelen

Voornamelijk in kantoren, parkeergarages maar ook in sommige huizen kom je TL-buizen tegen. Deze TL-buizen zijn te vervangen voor ledverlichting, zogenaamde TL-ledlampen. Daarnaast zijn er led-panelen die in een systeemplafond kunnen worden geplaatst. Deze vervangen niet alleen de TL-buizen maar ook het gehele armatuur.

Wat is het voordeel van ledverlichting?

Een ledlamp is vele malen efficiënter dan een gloei- of halogeenlamp. Het zet elektriciteit op een zeer effectieve manier om in licht. Dit in tegenstelling tot een gloei- of halogeenlamp waar veel meer energie omgezet wordt in warmte dan in licht. Een gloeilamp heeft tot wel 15 keer meer energie nodig om dezelfde hoeveelheid licht af te geven als een ledlamp. Bij halogeen is dat 12 keer zoveel. Dat is een groot verschil en daardoor kan je flink besparen in de overstap naar ledverlichting. In de onderstaande tabel zie je wat het het vermogen is van een lamp met dezelfde lichtintensiteit.

LichtbronLumenVermogen (Watt)
Gloeilamp20025
Halogeenlamp20018
Spaarlamp2005
TL-buis2003
Ledlamp2002

Vooroordelen over Led verlichting

Net zoals met elke “nieuwe” ontwikkeling is ook led voer voor discussie. Slechte kwaliteit en verkeerde informatie over hoe ledverlichting werkt heeft een lange tijd tot veel scepsis geleid. Inmiddels is de technologie zo ver ontwikkeld dat (bijna) niemand meer twijfelt over de voordelen van ledverlichting. Hieronder een paar vooroordelen die soms nog steeds de ronde gaan maar die vaak onterecht zijn.

Led is kil licht

Vroeger was het argument dat energiezuinige verlichting ook erg kil is. Een veel gehoorde klacht. Maar dit koude witte licht is al lang verleden tijd. Ledlampen zijn in allerlei verschillen kleurtonen beschikbaar. Let bij de aanschaf van ledverlichting op de kleurtemperatuur. Fel wit licht heeft een kleurtemperatuur van 4000 Kelvin. Warm “gezellig” licht een kleurtemperaruur van 2700 Kelvin of minder.

Ledlampen kosten een vermogen

Ja, ledlampen zijn duurder dan de andere lampen. Maar het is de investering meer dan waard. Gloeilampen lijken heel goedkoop, maar je hebt niet door hoeveel energie ze verbruiken. Onderaan de streep zijn die een stuk duurder en gaan maar heel kort mee. Ledlampen gaan veel langer mee dan gloei- of halogeenlampen. Een ledlamp gaat tussen de 15.000 en 50.000 branduren mee. Met zo’n 2 branduren per dag gebruik je per jaar een lamp ongeveer 750 uur. Dat betekent dat een ledlamp gemakkelijk 20 jaar mee kan gaan. In vergelijking tot een ouderwetse gloeilamp met 1.000 branduren en een levensduur van 1 a 1,5 jaar is dat dus aanzienlijk langer.

Ledlampen zijn niet dimbaar

Niet alle lichtbronnen zijn dimbaar. Spaarlampen zijn bijvoorbeeld niet dimbaar. Led is dat wel, maar niet alle ledlampen zijn dimbaar. Let daar dus op bij de aanschaf.

Hoeveel lumen/ watt heb ik nodig voor mijn ruimte?

Toen iedereen nog voornamelijk gloeilampen gebruikte sprak iedereen over de lichthoeveelheid in watt. Het aantal watt geeft aan hoe sterk de gloeilamp is. Nu gewone gloeilampen niet meer te koop zijn, is de term ‘watt’ niet heel zinnig meer. Een ledlamp heeft vaak maar een paar watt vermogen. Watt is een uitdrukking van elektrisch vermogen, niet van lichtsterkte. Daar is de eenheid ‘lumen’ voor. Het aantal lumen bepaalt de lichtsterkte van een lamp.

Ben je gewend om normaal een gloeilamp van 40 watt in een tafellamp te draaien, dan heb je een ledlamp van 400 tot 500 lumen nodig. Dat is vaak een ledlamp met een vermogen van slechts 3 tot 4 watt.

Rekenvoorbeeld: wat bespaar je met ledverlichting?

Als voorbeeld kun je bijvoorbeeld kijken naar een gemiddelde eengezinswoning waar een gezin met 2 volwassenen en 2 kinderen in woont. In de oude situatie werd er voornamelijk gebruik gemaakt van gloeilampen, halogeenlampen en een paar spaarlampen. In de nieuwe situatie wordt de woning voorzien van ledverlichting. De woning bestaat uit 2 verdiepingen met 7 kamers en 2 gangen; woonkamer, keuken, toilet, badkamer en 3 slaapkamers. Alle ruimtes hebben uiteraard verlichting nodig. In het voorbeeld wordt ook rekening gehouden met het feit dat verlichting niet het hele jaar door aan staat en dat dit per ruimte verschilt. In de huidige situatie zier dit er als volgt uit:

Huidig energieverbruik met gloei-, halogeen- en spaarlampen:

RuimteVerlichtingBranduren (jaar)Verbruik per jaar (kWh)
Gang begane grond1x gloeilamp 60 Watt36522
Woonkamer2x gloeilamp 40 Watt1460117
 4x gloeilamp flame 15 Watt146088
Keuken8x halogeenlampjes 35 Watt1460409
 1x gloeilamp 40 Watt146058
Toilet1x spaarlamp 14 Watt3655
Gang 1e verdieping1x spaarlamp 20 Watt3657
Slaapkamer volwassenen1x spaarlamp 14 Watt3655
 2x gloeilamp 15 Watt182,55
2 slaapkamers kinderen2x spaarlamp 11 Watt3658
 2x gloeilamp 15 Watt182,55
Badkamer1x spaarlamp 18 Watt73013
Totaal kWh per jaar742

Voor een jaarlijks elektriciteitsverbruik van 742 kWh betaal je op dit moment €170,75 per jaar (€0,23 per kWh, prijspeil januari 2019). Dat kan flink minder. In onderstaande nieuwe situatie worden de gloeilampen, halogeenlampen en spaarlampen vervangen voor ledverlichting.

Nieuw energieverbruik met ledverlichting:

RuimteVerlichtingBranduren (jaar)Verbruik per jaar (kWh)
Gang begane grond1x ledlamp 7 Watt3652,6
Woonkamer2x ledlamp 5 Watt146014,6
 4x ledlamp flame 2 Watt146011,7
Keuken8x ledlamp spot 5 Watt146058,4
 1x ledlamp 5 Watt14607,3
Toilet1x ledlamp 5 Watt3651,8
Gang 1e verdieping1x ledlamp 10 Watt3653,7
Slaapkamer volwassenen1x ledlamp 7 Watt3652,6
 2x ledlamp flame 2 Watt182,50,7
2 slaapkamers kinderen2x ledlamp 5 Watt3653,7
 2x ledlamp flame 2 Watt182,50,7
Badkamer1x ledlamp 10 Watt7307,3
Totaal kWh per jaar115

85% elektriciteitsbesparing

Met een verbruik van slechts 115 kWh per jaar is het elektriciteitsverbruik van de verlichting flink gedaald. De besparing ten opzichte van de huidige, oude situatie is maar liefst 85%. Ook in je portemonnee is dat te merken. Jaarlijks betaal je nog maar €16,44 voor de benodigde elektriciteit. Dat is een besparing van €144 per jaar.

Wat kost ledverlichting?

Het is natuurlijk mooi dat je elk jaar zoveel geld kan besparen op je energieverbruik voor verlichting maar het aanschaffen van ledlampen kost natuurlijk ook geld. Om je een goed beeld te geven wat dit gaat kosten vind je hieronder een boodschappenlijstje met daarop alle nieuwe lampen die aangeschaft moeten worden. Daarbij wordt ook rekening gehouden met een nieuwe led dimmer die nodig is om de led spots in de keuken aan te sturen. In totaal ben je met dit boodschappenlijstje €204 kwijt.

RuimteVerlichtingAantalWattPrijs per lampTotaal
Gang begane grond1x ledlamp 7 Watt17€3,00€3,00
Woonkamer2x ledlamp 5 Watt25€7,00€14,00
4x ledlamp flame 2 Watt42€4,00€16,00
Keuken8x ledlamp spot 5 Watt85€6,00€48,00
+ leddimmer140€80,00€80,00
1x ledlamp 5 Watt15€7,00€7,00
Toilet1x ledlamp 5 Watt15€3,00€3,00
Gang 1e verdieping1x ledlamp 10 Watt110€3,50€3,50
Slaapkamer volwassenen1x ledlamp 7 Watt17€3,00€3,00
2x ledlamp flame 2 Watt22€4,00€8,00
2 slaapkamers kinderen2x ledlamp 5 Watt25€3,00€6,00
2x ledlamp flame 2 Watt22€4,00€8,00
Badkamer1x ledlamp 10 Watt110€4,50€4,50
Totaal kosten€204,00

Conclusie: investering binnen 2 jaar terugverdient

Je kan met het vervangen van je oude gloei- en halogeenlampen flink op je energierekening besparen. Voor een gemiddeld huishouden betekent dit al gauw een besparing van €150 tot €200 per jaar. De investering die je daarvoor moet doen zal ongeveer €175 tot €250 zijn. Dat betekent dat je binnen 2 jaar de investering volledig terugverdient hebt. Als extra voordeel hoef je met een goede ledlamp voorlopig niet over vervanging na te denken. Daarmee is het een van de meest interessante energiebesparende maatregelen die je kan treffen.

Aan de slag met verlichting!

Na het lezen van dit artikel hoef je waarschijnlijk niet lang meer na te denken of het zin heeft om oude lampen te vervangen voor ledverlichting. En nu?  Ledlampen behoren inmiddels tot het standaard assortiment in veel verlichtingswinkels, woonwinkels, bouwmarkten en online webshops. Veel lampen kan je 1 op 1 vervangen (let even goed op de juiste fitting). Het is dus vrij eenvoudig om hier mee aan de slag te gaan.

Wil je echter de verlichting in jouw woning wat grondiger gaan aanpassen? Denk aan spotjes aanleggen, dimmers toevoegen en/of transformatoren vervangen? Dan is het misschien verstandig om de hulp in te schakelen van een elektriciën of installateur. Zoek naar een elektrotechnisch installateur, die kunnen je goed helpen met deze vraag.

Lees ook: