Bestaande bouw en nieuwbouw woningen van het aardgas af halen | Hoe gaan wij aardgasvrij? #4

Geschatte leestijd: 5 minuten

In het vorige deel van de blogserie ‘Hoe gaan wij aardgasvrij?’ zijn de afspraken over aardgasvrij wonen in het regeerakkoord 2017 besproken. In die blog werd al het verschil gemaakt tussen bestaande en nieuwe woningen van het aardgas af halen. In deel 4 van deze blogserie lees je meer het aardgasvrij maken van nieuwbouw woningen en bestaande woningen.

Nieuwbouwwoningen van het gas af halen

In de Tweede Kamer wordt momenteel veel gesproken over de aansluitplicht op aardgas zoals die in de Nederlandse wet is opgenomen. Die stelt dat iedereen die een huis laat bouwen verplicht een aansluiting op aardgas krijgt [1]. Rob Jetten (D66) heeft samen met andere politici eind januari een voorstel voor een wetswijziging gemaakt om deze gaswet, de aansluitplicht voor nieuwbouw, te verbieden vanaf 2019[2].

“In Nederland is er een wet die stelt dat woningen verplicht moeten worden aangesloten op het gasnet. Rob Jetten van D66 heeft een wetswijziging voorgesteld om deze aansluitplicht op het gasnet te schrappen.”

Het schrappen van de aansluitplicht is een belangrijke voorwaarde om het duurzaam verwarmen van nieuwe woningen mogelijk te maken en betaalbaar te houden. Tot nu toe kon het zo zijn dat als je in een nieuwbouwwijk ging wonen en iedereen in de wijk, op 1 iemand na, wel duurzame warmte wilde, de netbeheerder toch verplicht was voor die ene persoon gas aan te leggen naar de wijk. De kosten die daarvoor gemaakt moeten worden zijn zo hoog, dat dan vaak de hele wijk maar op het aardgas moet. Dat is nu niet meer zo. Tenzij er sterke argumenten zijn om toch voor aardgas te kiezen in een nieuwe wijk. Een argument daarvoor zou kunnen zijn dat de kosten voor alternatieve vormen van verwarmen te hoog zijn.

Indien de aansluitplicht verdwijnt kunnen de 150.000 woningen die de komende vijf jaar gebouwd worden, op een andere manier verwarmd worden dan met aardgas [3]. Nieuwbouwhuizen vormen echter maar een bescheiden deel van onze woningvoorraad in 2050. In 2050 is ongeveer 80% van de woningen gebouwd voor 2018. Als we in 2050 geen aardgas meer willen gebruiken zullen we dus vooral aan de slag moeten met deze oudere woningen. Daar ligt de grote uitdaging. Zeker als je beseft dat van de ruim 7,5 miljoen woningen in 2018 ongeveer 98% nog aangesloten is op aardgas [4] [5].

Bestaande woningen van het gas af halen

In Nederland kennen we allerlei verschillende type woningen. Van ‘normale’ rijtjeshuizen tot monumentale boerderijen, van stadse appartementen tot vrijstaande villa’s. Een ding hebben ze vrijwel allemaal gemeen: de bewoners gebruiken aardgas om te koken en te verwarmen. En voor al deze woningen geldt dat er meerdere stappen moeten worden genomen om ze van het gas los te maken. Hoe dat moet gebeuren lees je in deel 2 van deze blogserie: 5-stappenplan om je woning van het aardgas af te halen. Hoewel elke woning anders is, geeft het 5 stappenplan in grote lijnen weer wat de beste volgorde is van maatregelen om je woning van het aardgas af te halen.

Woningen verwarmen: warmtenet of all-electric?

Voor zowel nieuwbouwwoningen als bestaande woningen is de belangrijke vraag: hoe verwarm je deze zonder het gebruik van gas? Om dit mogelijk te maken zijn dit de twee belangrijkste opties:

  1. De woningen worden verwarmd via een (collectief) warmtenet dat gebruikt maakt van restwarmte van bijvoorbeeld de industrie of een collectieve warmtebron.
  2. De woningen worden elektrisch verwarmd. Een ‘all-electric’ oplossing betekent dat we onze woning elektrisch gaan verwarmen met bijvoorbeeld een warmtepomp en/of infrarood verwarming.

(Noot: een derde mogelijkheid is dat we woningen verwarmen door het gebruik van duurzaam gas, bijvoorbeeld biogas of waterstofgas. Van deze gassen is alleen weinig beschikbaar. Daarom kan dit nooit gebruikt worden voor alle huizen in Nederland. Daar waar de eerste twee opties echt niet kunnen, zoals bij monumentale panden, is dit een oplossing).

Als lezer denk je nu misschien: wat zijn de plannen van mijn gemeente met mijn wijk/buurt? Wordt mijn wijk in de toekomst aangesloten op een warmtenet (optie 1) of wordt er gekozen voor een ‘all-electric’ oplossing (optie 2). Op hierverwarmt.nl kan je meer lezen over de plannen rondom aardgasloos wonen in jouw omgeving. Je zult zien dat nog lang niet voor alle wijken en buurten in Nederland de plannen bekend zijn. Het is een ingewikkeld proces met veel verschillende belangen en het gaat ook om veel geld. De komende jaren wordt er hard gewerkt door vele partijen om tot goede beslissingen te komen.

Wat kan je dan nu zelf al doen in een bestaande woning?

Dat is natuurlijk belangrijk om te weten. Gelukkig zijn er een aantal zaken die je sowieso kunt doen. Of je wijk nou wordt aangesloten op een ‘warmtenet’ of dat er wordt gekozen voor een all-electric oplossing: het is sowieso verstandig om te zorgen dat er zo min mogelijk verwarming in huis nodig is. Dat doen we door de woning goed te isoleren. Woningisolatie is eigenlijk altijd stap 1 in het aardgasvrij maken van je woning, ongeacht de manier van verwarmen. Daarna volgt automatisch het voldoende en op slimme wijze ventileren van je woning (stap 2 uit het 5-stappenplan). Ventileren is erg belangrijk voor een gezonde woning, of die nou verwarmd wordt via een warmtenet of een warmtepomp. Ventileren voorkomt ophoping van vocht en giftige fijnstoffen in de lucht in huis. Minder vochtige lucht scheelt je ook weer stookkosten omdat het meer energie kost om vochtige lucht te verwarmen dan droge lucht.

Nadat je de woning hebt geïsoleerd en van goede ventilatie hebt voorzien is het belangrijk om te kijken hoe je deze duurzaam gaat verwarmen. Dat is het moment om te kijken naar de plannen van de gemeente. Vaak is het zo dat wijken die in de buurt liggen van industrie goede kanshebbers zijn voor een collectief warmtenet. Ook stedelijke gebieden zullen vaker worden aangesloten op een warmtenet. In een dichtbevolkt gebied zullen de kosten voor de benodigde infrastructuur beter te dragen zijn dan in meer landelijke gebieden. Voor deze meer landelijke/rurale gebieden geldt vrijwel zeker dat dit all-electric gebieden zullen worden waarbij elke woning zijn eigen installatie zal krijgen.

Conclusie

Het aardgasvrij maken van alle woningen in Nederland is een flinke uitdaging. Voor nieuwbouw geldt dat de kans groot is dat de verplichte gasaansluiting gaat verdwijnen. Nieuwbouwwoningen kunnen dan direct duurzaam verwarmd worden omdat ze niet langer aan het gas verbonden zijn. De grootste uitdaging zit hem echter in het aardgasvrij maken van de bestaande bouw. Zo’n 80% van de woningen die in 2050 de totale woonvoorraad uitmaken, is nu al gebouwd. Om die van het aardgas af te krijgen zullen er de komende 30 jaar flinke stappen gezet moeten worden. Hiervoor zal gebruik gemaakt gaan worden van collectieve warmtenetten en ‘all-electric’ oplossingen om jouw woning en buurt mee te verwarmen. De komende jaren zullen alle gemeenten in Nederland zogenaamde ‘warmtevisies’ ontwikkelen waarmee duidelijk wordt op welke manier wijken en buurten verwarmd gaan worden.

Over deze VanGasLos blog serie

In 7 delen wordt iedere twee weken uitgelegd waarom het belangrijk is en wat nodig is om Nederland aardgasvrij te maken. Deze blogserie is een samenwerking tussen programmabureau WarmteKoude ZH en GreenHome en is onderdeel van de VanGasLos-campagne.

Bronnen

[1] Warmtewet: http://wetten.overheid.nl/BWBR0033729/2017-01-01#Hoofdstuk1
[2] Gewijzigd amendement Jetten c.s. ter vervanging van het afschaffen van de gasaansluitplicht: https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/vklbo0ox5fwy
[3] Natuur & Milieu, “Onderzoek aardgasloze nieuwbouw”, 2017 https://www.natuurenmilieu.nl/wp-content/uploads/2017/05/NM-rapport-onderzoek-aardgasloze-nieuwbouw-20170512.pdf
[4] CBS Statline, voorraad woningen, http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=81955NED&D1=0&D2=1&D3=0&D4=84&VW=T
[5] Netbeheer Nederland, Kerncijfers energienetten, https://energiecijfers.info/hoofdstuk-1/

Lees ook:

Nog geen reacties

Laat een reactie achter